1. Таксист өзін-өзі жұмыспен қамтыған бола ала ма
Иә. Таксиде жолаушылар тасымалы өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға арналған бекітілген қызмет түрлерінің тізбесіне кіреді (ҚР Үкіметінің 2025 жылғы 21 қарашадағы № 994 қаулысы). Бұл таксистің табысын өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға арналған арнайы салық режимі арқылы заңды түрде өткізіп, оған бірыңғай 4% төлеуге болатынын білдіреді.
Екі нәрсені ажырату маңызды: салық режимі (өзін-өзі жұмыспен қамту) және тасымалдау қызметінің өзіне жіберілу. Салық режимі салық мәселесін шешеді, ал жүргізушіге, көлікке және жұмыс тәртібіне қойылатын талаптарды жеке тасымалдау заңнамасы белгілейді.
2. Жүргізушіге қойылатын талаптар
Жолаушыларды заңды тасымалдау үшін жүргізушіге әдетте қажет:
- B санатындағы жүргізуші куәлігі;
- жүргізу өтілі, әдетте кемінде 2 жыл;
- медициналық тексеруден өту (оператордың тәртібі талап етсе, рейс алдындағы тексеруді қоса);
- көлік жүргізуге шектеулердің болмауы.
3. Көлік және тасымалдауға рұқсат
Көлік техникалық ақаусыз әрі жеңіл такси талаптарына сай болуы тиіс. Сонымен қатар жұмыс үшін такси операторының (агрегатордың) ақпараттық жүйесіне тіркелу не жергілікті органнан рұқсат алу көзделген — тәртіп өңірге байланысты. Көліктің жасы мен экологиялық класына қойылатын нақты талаптар, сондай-ақ рұқсатты рәсімдеу тәртібі өңірлер бойынша әртүрлі әрі мерзімді жаңартылады, сондықтан оларды жергілікті жолаушылар көлігі басқармасынан және жұмыс істейтін агрегаторыңыздан нақтылаңыз.
4. Салық: таксист қалай төлейді
Сапарлардан түскен табыс e-Salyq Business қосымшасы арқылы өткізіледі: чек қалыптасады, ал сомаға бірыңғай 4% (ЖТС 0% плюс әлеуметтік төлемдер) есептеледі. Бөлек есептілік жүргізудің қажеті жоқ. Осылай таксист заңды табыс, зейнетақы жарналары мен медициналық сақтандыру алады.
5. Агрегатор арқылы жұмыс
Жүргізушілердің көбі агрегаторлар (онлайн такси шақыру платформалары) арқылы жұмыс істейді. Алдын ала нақтылаған жөн: жолаушы төлеміне чекті кім қалыптастырады, төлемдер қалай әрі қашан түседі, агрегатор тіркеуге көмектесе ме. Өзін-өзі жұмыспен қамту мен агрегатор арқылы жұмыс үйлесімді — ең бастысы, табыс ресми түрде өтсін және жіберілу талаптары орындалсын.
Материал ҚР Салық кодексі (2025 жылғы 18 шілдедегі № 214-VIII Заң, 2026 жылғы 1 қаңтардан күшіне енген), ҚР Үкіметінің 2025 жылғы 21 қарашадағы № 994 қаулысы және басқа да қолданыстағы актілер негізінде дайындалған. 2026 жылғы маусымға өзекті. Бұл заңды кеңес емес — шешімдерді egov.kz, Мемлекеттік кірістер комитеті және бастапқы дереккөздермен салыстырыңыз.